“Het concept staat nog steeds als een huis”

Bedenker van deBesteEHBOdoos is Bart Smidts, locatiemanager bij sociaal ontwikkelbedrijf Wedeka in Ter Apel. Ergens in 2004 begon er bij Bart iets te schuren. Via zijn vrouw, die EHBO- en reanimatiecursussen gaf, ontdekte hij dat veel bedrijven en organisaties een potje maakten van hun verbanddozen. Het was een sluitpost op de begroting. Daar moest wat hem betreft verandering in komen.

Smidts – gepokt en gemazeld in de sociale werkvoorziening – kan zich er ruim twee decennia later nog steeds over opwinden: ,,Waar gebruik je een verbanddoos meestal voor? Voor een schaar en een pleister. Maar juist die twee dingen ontbreken vaak omdat niemand erop toeziet dat ze na gebruik terug op hun plaats komen. Bovendien zitten er steriele producten in de doos die over de datum kunnen gaan. Een onderschat probleem.”

Wijziging Arbowet

Het zat Bart Smidts al langer dwars dat door een wijziging van de Arbowet in de jaren ’90 nauwelijks eisen worden gesteld aan de inhoud van een EHBO-doos. Bedrijven zijn wel verplicht om snel eerste hulp te kunnen verlenen. Er moeten voldoende verbandmiddelen beschikbaar zijn en de steriele producten mogen niet over de datum zijn. Maar over wat er nou precies in die doos hoort te zitten staat niks in de wet. En de Arbeidsinspectie controleert dit ook niet: ,,Een verbanddoos aanschaffen is één ding. De koffer onderhouden is een tweede. Dat gebeurt gewoon niet. Verbanddozen zijn helaas ondergeschoven kindjes.”

Vanuit die latente frustratie zag ‘zijn kindje’ het licht: de ideale verbanddoos met daarbij een contract om deze regelmatig te laten controleren. Een concept waarvan Smidts ruim vijftien jaar later nog steeds trots kan zeggen dat het staat als een huis.

Gat in de markt

De toenmalig locatiemanager bij Fivelingo in Delfzijl vatte het plan op om zijn product te combineren met een werkervaringsproject voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Hij liet de oranje BHV-trommels inpakken door mensen van de Sociale Werkvoorziening en ging zelf op pad om klanten te werven.

Zijn verkooppraatje ging altijd gepaard met uitleg over de Arbowet en een check ter plekke. De uitkomsten van die controles bewezen telkens opnieuw dat hier een gat in de markt lag: ,,In 8 van de 10 gevallen kwam ik producten tegen die over de datum waren. En de meeste verbanddozen waren een rommeltje. De klant was dan al snel overtuigd dat hij toe was aan een overzichtelijke, georganiseerde trommel die gegarandeerd aan de wettelijke verplichtingen voldeed. En die konden wij leveren.”

Langzaam maar zeker bouwde Smidts een klantenkring op die varieerde van overheidsinstellingen zoals gemeenten tot groenbedrijven en scholen. Met als uitgangspunt dat er altijd een goede en volledig gevulde EHBO-doos aanwezig is in een bedrijf of organisatie.

Eerste exemplaar

Al snel kregen andere sociale werkplaatsen in Nederland lucht van het eigenzinnige proces dat zich in het hoge Noorden voltrok. Vanuit politiek Den Haag was modernisering van de werkvoorziening ingezet, dus diverse regio’s zagen wel brood in deze innovatieve werksoort.

Het Marketing Platform van de landelijke Sociale Werkvoorziening pakte het project op om er letterlijk en figuurlijk werk van te maken. Uit creatieve brainstorms met andere werkbedrijven rolde de naam ‘deBesteEHBOdoos’. En de officiële landelijke aftrap vond in 2005 plaats in Friesland. Niemand minder dan toenmalig commissaris van de Koning Ed Nijpels overhandigde het eerste exemplaar aan de directeur van de J.J. Boumanschool in Dokkum.

Mijlpaaltjes

Bart Smidts noemt die landelijke aftrap nog altijd als één van de mijlpaaltjes in de geschiedenis van deBesteEHBOdoos. Net als een presentatie in het stadion van FC Groningen waar hij goede herinneringen aan bewaart. Samen met zijn vrouw en de regionaal bekende zanger Edwin de Vries mocht hij zijn producten presenteren aan een zaal vol sponsoren en clubiconen. Het productaanbod was destijds net uitgebreid met AED’s, dus hij kon met gemak zijn gehoor een interessant verhaal over bedrijfshulpverlening voorschotelen. Zo zette Smidts zijn bedrijf letterlijk en figuurlijk in de schijnwerpers. En hengelde hij grote klanten binnen als de Gasunie en de Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW).

Overname

Statutair stond deBesteEHBOdoos op dat moment nog in de boeken als een vereniging. Met in het bestuur Bart Smidts zelf en twee andere ‘tijgers’ uit de wereld van de Sociale Werkvoorziening. De Zeeuw Alex Achterhuis was voorzitter en Utrechter Thomas van Waardhuizen bestuurslid. De landelijke dekking en de gestage groei schreeuwden echter om een bedrijfsmatigere aanpak.

En toen was daar ineens Bob Kolsteeg, de huidige eigenaar/directeur. Kolsteeg werkte bij een bedrijf dat verbandmiddelen leverde. Smidts vroeg hem om mee te denken over het verder ontwikkelen van de modulaire, letselgerichte verbanddozen die het paradepaardje werden van het bedrijf. De samenwerking liep in 2011 uit op de overname door Bob Kolsteeg, die deBesteEHBOdoos verzelfstandigde en verder professionaliseerde. De rest is geschiedenis.

Loslaten

Vanaf 2010 bleef Bart Smidts nog wel korte tijd gedetacheerd om te werven onder SW-bedrijven. Omdat hij zag dat ‘zijn kindje’ in goede handen was durfde hij al snel los te laten. De bedenker van het concept en de huidige directeur Kolsteeg hadden en hebben een warme relatie:

,,Bob steekt zijn hele ziel en zaligheid in het bedrijf. Hij heeft er de afgelopen 15 jaar dag en nacht aan gewerkt om het verder op de kaart te zetten. De afgelopen jaren zijn er een aantal duurzame primeurs gelanceerd, zoals de kartonnen BHV-doos en de circulaire EHBO-trainingsset. Bob blijft innoveren. deBesteEHBOdoos is uitgegroeid tot dé duurzame BHV-leverancier van Nederland. Het assortiment bestaat niet meer alleen uit verbanddozen en AED’s. Zijn bedrijf is BHV-totaalleverancier. Daar heb ik veel respect voor. ”

Sociaal ondernemen

Bart Smidts blijft het reilen en zeilen van deBesteEHBOdoos op de voet volgen. Allereerst omdat het werk wordt uitgevoerd door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Hij constateert tot zijn genoegen dat die idealen ondanks de verzelfstandiging nooit verloren zijn gegaan. Hij hoopt dan ook dat overheidsinstanties in de toekomst veel meer gebruik gaan maken van de mogelijkheden om sociale ondernemingen te ondersteunen:

,,De participatiewet wordt veel te wisselend uitgevoerd. Er zijn gelukkig wel gemeenten die het goede voorbeeld geven. Sommige wethouders zijn sociaal voelende types die hun nek durven uit te steken. Maar bij veel gemeenten draait het helaas niet om het helpen van kwetsbare mensen. Er is geen sprake van maatwerk. Of plannen stranden al snel door een wirwar van regels. Heel jammer omdat het prachtig is om te zien hoe mensen opbloeien als ze weer aan de slag gaan.”

Uniek concept

Tot slot benadrukt Smidts nog maar eens hoe trots hij is dat loyale klanten uit de begintijd tot op de dag van vandaag in zee blijven gaan met deBesteEHBOdoos: ,,Ik heb begrepen dat de RDW er opnieuw voor heeft gekozen om zich de komende jaren door ‘deBeste’ te laten ontzorgen voor hun verbanddozen en AED’s. Dat is hartstikke mooi en toont ook aan dat klanten tevreden zijn over de service die geboden wordt. Het is een uniek concept dat nog steeds staat als een huis … Had ik dat al gezegd? ☺”

Onderstaand filmpje is gemaakt in de beginjaren van deBesteEHBOdoos. Hierin is te zien hoe de mensen van de sociale werkvoorziening vanaf het eerste uur betrokken waren bij het bedrijf. Ze hebben een grote rol gespeeld bij het opbouwen van onze sociale onderneming!